اصول نورپردازی در آشپزخانه
تسنیم زبردست
zebardast@panamparseh.com
در آشپزخانه هاي قديمي كه مانند آشپزخانه هاي امروزي داراي كابينت هاي ثابت و جاسازي شده و محل مشخصي براي اجاق گاز، يخچال و ديگر وسايل آشپزخانه نبودند ؛ نورپردازي اغلب به وسيله يك چراغ آويز سقفي كه در مركز سقف آشپزخانه نصب مي شد انجام مي گرفت چرا كه بيشتر فعاليت هاي صورت گرفته شده در آشپزخانه (مانند آماده سازي مواد غذايي) بر روي ميز وسط آشپزخانه انجام مي شد اما آشپزخانه هاي امروزي با رديفي از كابينت ها، اجاق گاز و يخچال جاسازي شده به موازات و در كنار ديوارهاي آشپزخانه نيازمند شيوه ديگري از نورپردازي هستند.
در آشپزخانه هاي امروزي بر خلاف گذشته قسمت اعظم كار بر روي سطح كابينت ها و در كنار اجاق گاز، شير آب و سينك ظرفشويي انجام مي شود كه در اكثر آشپزخانه ها همگي در كنار ديوار قرار دارند. اما هنوز چراغ هاي سقفي از وسط سقف آشپزخانه آويزان هستند و اين امر موجب مي شود تا افراد اغلب پشت به منبع نور و در زير سايه خود مشغول به كار هستند و هنگام كار از نور كافي برخوردار نباشند ؛ با توجه به تغييرات ساختار آشپزخانه هاي امروزي نسبت به گذشته، ما در بخش هايي از آشپزخانه كه محل انجام امورات آماده سازي و پخت و پز محسوب مي شوند به نور كافي نياز داريم مانند سطح روي اجاق گاز، سينك ظرفشويي و سطوح روي كابينت ها كه براي آماده سازي وسايل آشپزي و مواد غذايي مورد استفاده قرار مي گيرند.
علاوه بر نياز آشكار به روشنايي مناسب در اين قسمتها، فضاي كلي آشپزخانه نيز بايد از نور كافي برخوردار باشد. همچنين در بسياري از آشپزخانه ها تعدادي از كابينت ها به صورت ويترين ساخته شده اند و از آنها براي به نمايش گذاشتن ظروف زيبا و تزئيني استفاده می شود . اين كابينت ها نيز نياز به نورپردازي داخلي دارند. با اين توضيحات ما نياز به يك مجموعه منابع نوري داريم كه هريك به صورت جداگانه قابل كنترل باشند .
نور كافي براي سطح روي اجاق گاز در آشپزخانه هايي كه داراي يك هواكش يا هود در بالاي اجاق گاز هستند توسط چراغ هواكش تأمين مي شود. اگر بالاي اجاق گاز، هواكش مجهز به چراغ وجود ندارد بايد يك چراغ قابل تنظيم در بالاي اجاق گاز نصب شود. براي بالاي سينك ظرفشويي نيز به يك چراغ نياز است تا هنگام شب و تاريكي هوا نور كافي براي شست و شوي ظروف و مواد غذايي را براي ما فراهم كند . ترجيحاً هر يك از اين چراغها بايد داراي كليد كنترل مجزا باشند تا فقط در مواقع لزوم مورد استفاده قرار گيرند .
براي تأمين نور كافي در سطح روي كابينت ها نيز از آنجا كه اغلب اين سطوح در زير كابينت هاي ديواري قرار دارند به راحتي مي توان از چراغ هاي مهتابي كه در زير كابينت ها نصب مي شوند بهره گرفت. به اين ترتيب چراغ هاي نصب شده در زير كابينت هاي ديواري بي آنكه ديده شوند و يا موجب آزار چشم باشند نور كافي را بر سطح روي كابينت ها مي تابانند. چنانچه كابينت هاي زميني عميق باشند و نور محيط به اندازه كافي درون آنها را روشن نكند براي دسترسي راحت به وسايل داخل اين نوع كابينت ها مي توان چراغ هاي كوچكي در آنها نصب كرد كه با كليدهاي اتوماتيك كنترل شوند و با باز و بسته شدن در كابينت ها روشن و خاموش شوند.
اگر در آشپزخانه شما محلي براي صرف غذا هست استفاده از چراغ هاي سقفي كه ارتفاعشان قابل تنظيم است دقيقا در بالاي ميز غذاخوري ايده خوبي است. اين چراغ ها مي توانند هنگام صرف غذا روي ميز را به خوبي روشن كنند و در مواقعي كه از ميز استفاده نمي شود فضاي كلي آشپزخانه را روشنايي ببخشند. طبقات داخل كابينت هاي در شيشه اي را نيز مي توان با استفاده از روش هاي گوناگون روشنايي بخشيد. يكي از بهترين راه ها نصب چراغ هاي كوچك در قسمت بالا و يا پايين كابينت است .
